Taşınmaz satışının noterlerde yapılmaya başladığı yeni bir döneme girdik. Satış talebinin nasıl yapılacağı, sıra alınıp alınmayacağı ise merak konusu…
Bu nedenle satış talebi ve izlenecek usulün bilinmesi önem arz etmektedir. Bu yazımda bununla ilgili karanlıkta kalan noktaları birlikte aydınlatacağız.
17 Ocak 2023 tarihinde Resmi Gazete’ de yayımlanan noterler tarafından düzenlenen taşınmaz satış sözleşmelerine uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelikte taşınmazların noter satışında izlenecek usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Taşınmaz satış sözleşmesinin düzenlemesine ilişkin başvurular sadece Noterler Birliğinin e-randevu7başvuru uygulamasından e-Devlet uygulaması kullanılarak yapılacaktır. Satış işlemi başvurusu için, öncelikle ilgili taşınmaz seçilecektir. Tarafların kimlik bilgileri, adresleri, mavi kimlik kartı sahibi kişi varsa mavi kimlik numarası bilgilerinin eksiksiz sisteme girilmesi gerekiyor; aksi halde sistem hata verecek ve bir sonraki adıma geçişiniz gerçekleşmeyecektir. Taraflardan birinin tüzel kişi olması durumunda tüzel kişiyi tanımlayıcı bilgilerin sisteme girişi yapılmalıdır. Son olarak taşınmazın emlak vergi değeri ile taraflar arasında belirlenen satış bedeli, yabancı gerçek kişilerin alıcı taraf olduğu halde döviz alım belgesinde kayıtlı Türk Lirası tutarının işlenmesi gerekmektedir. İşlenen bilgiler ve dayanak belgeler Türkiye Noterler Birliği Bilgi Sistemine (TNBBS) yüklenmelidir. Bu işlemin ardından taşınmaz satış işlemini yapacak olan noterlik seçilmelidir. TNBBS’ye gönderilen talep, seçilen noterliğin ekranına düşecektir.
Taşınmaz satış sözleşmesinde Tapu Kadastro Bilgi Sistemindeki sözleşme şekli ve içeriği gözetilerek Birlik tarafından hazırlanan ve TNBBS’ye kaydedilen sözleşme örneğinin kullanılacağı yönetmelikte açıkça belirtilmiştir. Sözleşmeye tescili bozan ya da hükümsüz kılacak herhangi kayıt ve şart yazılamaz.
Noter, düzenlediği başvuru belgesini Tapu ve Kadastro Paylaşım Sistemine(TAKPAS) iletecektir. Satışı yapılacak taşınmaza ilişkin tapu kayıt bilgileri ve belgeler TAKPAS üzerinden sorgulanacaktır. TAKPAS ‘ta taşınmaza ilişkin bilgi ve belge eksiği olması halinde eksiklik taşınmazın bulunduğu yer tapu müdürlüğünden TAKPAS aracılığıyla istenecektir. Eksiklik ilgili tapu müdürlüğünce en geç üç iş günü içerisinde TAKPAS sistemine yüklenecektir. Noter, taşınmaza ilişkin bilgi ve belgelerin tamamlanması akabinde taşınmaz üzerindeki kısıtlamaları da dikkate alarak hak sahibini belirleyerek taşınmazın satışına engel hukuki bir durum bulunup bulunmadığını tespit edecektir. Hukuki bir engel bulunmaması halinde sözleşmeyi hazırlayacaktır. Ödenmesi gereken tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli, randevu tarih ve saati noter tarafından ilgililere kısa mesaj olarak iletilecektir. Randevu gün ve saatinde hazır olamayan taraflar on içinde notere müracaat ederek satış işlemini gerçekleştirebilecektir. Süre sonunda müracaat edilmemesi halinde ise işlem iptal edilecektir.
Sözleşme imzalanırken taşınmaz üzerindeki hak ve kısıtlamalar hakkında taraflara ayrıca bilgilendirme yapılacaktır. Bu haliyle kabul eden taraflardan ayrıca beyan alınacaktır.
Taraflarca, satış sözleşmesinin imzalanması ve tescilin tamamlanması akabinde alıcıya noter tarafından tapu senedi verilecektir.
Noterler tarafından yapılan satış işlemi neticesinde işlemi yapan notere, noter ücreti ödenecektir. Bu ücret taşınmazın değerine göre beş Türk Lirasından az dört bin Türk Lirasından fazla olmayacaktır. Ücret her yıl yeniden belirlenecektir.
Satış işlemi aşamasında sisteme yüklenen belgelerin asıllarının da satış işlemi aşamasında taraflardan isteneceği unutulmamalıdır…
